Konuşma Ve Dil Bozuklukları

Konuşma Bozuklukları

Artıkülasyon Bozukluğu Nedir?

Konuşma bozuklukları, konuşma sırasında ağızdan çıkan seslerin anlaşılamaz, yanlış telaffuz ve organların doğru hareket ettirilmemesini içerir.

Konuşma seslerinin yanlış ya da kesik üretilmesi “artıkülasyon bozukluğu” olarak nitelendirilir. Konuşma akıcılığında sorun ise “kekemelik” olarak adlandırılır.

Artıkülasyon kavramı “artıkulatör” kavramından gelir bu kavram konuşmaya yardımcı organların ( ağız, dil, dış, gırtlak, damak, dudak) belli bir şekle girerek konuşma seslerini oluşturmasını ifade eder. Arabaya, ayaba demek gibi.Artıkülasyon kelimesi Fransızcadan geçmiş bir kelimedir, Türkçe karşılığı “boğumlamadır”.

Artıkülasyon konuşma seslerinin üretiminin motor hareketlerini içerir. Artıkülasyon sorunları, çocuğun belirli sesleri üretmekte zorluk çekmesi, bazen sesleri yanlış üretmesi ve konuşmasının açık bir şekilde anlaşılmamasıdır. Genel bir deyişle bebek dili konuşma olarak isimlendirenler de mevcuttur. Çocuğun dil gelişiminin geliştiği 2- 4 yaş süresinde çocuğun bazı sesleri tam olarak çıkartamaması halinde ailenin çocuğun bu sesleri çıkartmadığında onu düzeltmek yerine onun çıkardığı sesi desteklemesi ve çocuğu bir bebek gibi sevmesi ile olumsuz yönde desteklenmesiyle de oluşabilir.

Artıkülasyon bozukluğunda tek tek bazı seslerin üretiminde sorunlar görülmektedir. Kısaca çocukların dil gelişiminde bazı sesleri edinemediği, bazılarını geç edindiği ya da bazı sesleri doğru telaffuz edemediğinden söz edebiliriz. Çocukların konuşmaları genel olarak 3.5 -4 yaşlarında oldukça anlaşılır bir biçim alır. Bazı çocukların dil gelişimi olağandan daha geç başlar ve uzun sürer. Özelikle dil yeteneği model alınarak öğrenildiği için çocuğun iletişim kurduğu yetişkinlerin ve diğer çocuklarında doğru bir telaffuza sahip olması önemlidir. Çünkü çoğu zaman çocuk arkadaşlarından ya da kendinden küçük kardeşinin seslerini taklit ederek yanlış bir ses kazanımı elde edebilir. Örnek olarak bugün çocuk esirgeme kurumlarında ya da anaokullarında bir çocuk “s” sesi yerine “t” sesini kullandığında diğer çocuklarda bunu tekrar tekrar duyma ve ağız taklidi yoluyla yanlış bir dil kazanımı içerisine düşerler.

Artıkülasyon Bozukluğunda Terapi süreci nasıl ilerler?

Konuşma terapisi sürecinde çocuğa çeşitli dil ağız çene egzersizleri verilerek çocuktaki yavaş ve yanlış konuşma için başlangıç egzersizleri yaptırılır. Örnek olarak bir “k” sesi alıştırmasında çocuğa ilk seansta gırtlak egzersizleri gargara ve dil üçünün alt dişlerin arkasına yapıştırılması gibi birçok yöntem sunulur. Artıkülasyon bozukluğunda aynalar vasıtasıyla ve videolar aracılığıyla çocuğun kendi ağız hareketlerini görmesi ve çıkardığı sesi işitmesi ve kendi konuşması ile ilgili bir farkındalık kazanması hedeflenir.

Normal zeka düzeyindeki bir çocukta k ve t sesi gibi karıştırılan seslerde seans 2 kez yapılarak, tek heceden iki heceye şeklinde ilerlenir. Kek, kek-lik gibi. Kos, kos-mak gibi. İyi bir konuşma terapisti normal düzeyde bir çocuk ile 6-9 hafta gibi bir sürede doğru ses kazanımını gerçekleştirir.

Farklı zeka ve dikkat seviyesine sahip çocuklarda nasıl bir konuşma terapisi uygulanmalıdır?

Farklı zihinsel kapasiteye ve algılamalara sahip çocuklarda da artıkülasyon tedavisinde güzel sonuçlar elde etmek mümkündür daha çok alıştırma ve daha uzun bir süreç ile çocukların doğru ses telaffuzu sağlanır. Bu çocuklarda çocuğun mevcut durumuna göre işitsel ya da görsel materyalin daha fazla uygulanması, uzun pratikler yapılması çocuğa uygun yaklaşım şeklinin belirlenmesi ile sonuç elde edilir. Aileler bu konuda paniğe kapılmamalı ve bu durumun iyileştirilebilir olduğunu bilmelidir. Ayrıca çocuklar bu tedavi ile güzel bir diksiyona ve farkındalıklı bir dil kullanımına sahip olurlar.

Artıkülasyon Bozukluğunda seanslar ne kadar sürer?

R bozukluklarında bilhassa çocuğun dil yapısı tembelse ve sesi “ l” olarak çıkarıyorsa “r” seansı 4-6 seans sürmektedir. Tüm artıkülasyon seanslarında birinci seansta genel olarak doğru sesin üretimi sağlanır. İlerleyen seanslar ise sesin devamlı kullanımı ve gündelik yaşama geçirilmesi olarak gerçekleştirilir. Çocuk evine doğru sesi telaffuz ederek döner ve bu da hem çocuk hem aile için çok güzel bir başlangıçtır. Artıkülasyon bozukluğu konuşma kartları videolar gibi çeşitli materyaller ve ailenin de verilen ödevleri gerçekleştirmesiyle elde edilir.

Konuşma terapisinde çocuğun iyi bir dikkate sahip olması ve terapistin ağız taklidini iyi gözlemlemesi iyileşme sürecini kısaltır. Normal bir çocukta yanlış ses üretimi 6-9 seans arasında düzenlenir ve akıcılık kazandırılır.

Başlama düzeyi evresinde yanlış seslerin tespiti çocuğun sesi kaçıncı kez de doğru söylediği ve hangi yanlış sese gittiği hangi motor hareketi kullandığı gibi tespitler yapılır.

Ardisik 5 kez sesi taklit etmesi istenir, sonrasında hedef sesler belirlenerek çocuğun sesi üretme denemesi bunun kaydedilmesi gerek görsel gerek işitsel sesi kazanımı sağlanır.

Çocuk artıkülasyon bozukluğunda çeşitli oyunlar dil hareketleri eğlenceli ses egzersizleri ile mutlu bir tedavi süreci gerçekleştirir. Ayrıca verilen kartlar yoluyla da görsel olarak öldükça faydalı bir zihinsel süreç yaşamış olur.

Randevu Talep Formu